Tản mạn về Happy Squirrel Card

Thông tin về lá bài đặc biệt mang số 79 với tên Happy Squirrel chắc khá nhiều bạn biết đến rồi. Lá này tạo được nhiều tranh cãi khác nhau về giá trị cũng như cách ứng xử với nó. Ban đầu định không viết rồi, nhưng nghĩ lại có lẽ cũng có nhiều bạn mới vào cần thông tin. Mình viết tản mạn về cái này, coi như "một lần cho mãi mãi" vậy. 

Shadowscapes Tarot
Lá bài này xuất hiện từ ý tưởng của series phim hoạt hình nổi tiếng The Simpson's (Gia đình Sim-son), mà các bạn ở Việt Nam chắc cũng quen thuộc. Bối cảnh ra đời xuất hiện vào Episode thứ 122 của toàn series có tựa đề là "Lisa's Wedding", do Greg Daniels viết kịch và Jim Reardon đạo diễn. Episode này có mã là 2F15, xuất hiện vào 19/03/1995 ở Season 6.  Phía dưới là clip video của Episode này.

Tôi xin trích lại toàn bộ kịch bản của phần này để đọc giả tham khảo, phần chữ "- FT" và "- Lisa" là do tôi thêm vào để mọi người biết nhân vật đang phát ngôn :


Simpsons Series 6, Episode 17 : Lisa's Wedding - Fortune Teller scene
The Simpsons go to a Medieval Faire.
Lisa chases an escaped rabbit Alice-in-Wonderland style into a dark wood.
She comes upon a Fortune Teller's tent in a forest from which an unearthly light glows.
"I've been waiting for you Lisa..."- FT
(Gasp!) "How did you know my name?"- Lisa 
- FT: "Your name tag..."
"Would you like to know your future?"
- Lisa: "Sorry, I don't believe in Fortune Telling. I should go".
She pulls back the curtain to leave.
- FT: "What's your hurry? Bart, Maggie and Marge are at the joust and Homer is heckling the puppet show..."
- Lisa: "Wow, you can see into the... present".
- FT: "Now we'll see what the future holds..."
The fortune teller holds up a tarot deck. 
Dramatic music as she tosses down the Death card.
- Lisa: "The Death card?" says Lisa nervously.
- FT: "No, that's good! It means transition, change..."
Lisa sighs in relief. The fortune teller then throws down a mythical card - XXIII The Happy Squirrel.
Lisa giggles and says:  "Aw, that's cute!"
The fortune teller throws her head back and gasps. "The Happy Squirrel!"
"That's bad?"
The dramatic music stops.
"Possibly, the cards are vague and mysterious" the fortune teller says dismissively, with a shrug.
"They seem to be revealing the story of your first love. Do you want me to continue?".
Lisa gulps. "I guess so..."
"It's coming to me.... yessss.... I see an Eastern university in the year 2010. The world has become a very different place...."
[Main plot of episode goes here]
The fortune teller deals another mythical card, XXV - The Fiance.
"The next day, Hugh goes back to England, and you never see him again."
"Wow, now that I know all this, isn't there any way to change the future?"
"No, but try to look surprised" replies the fortune teller smugly.
"I thought you said you'd tell me about my true love?"
"Oh, you'll have a true love, but I specialise in foretelling the relationships where you get jerked around."
She laughs maniacally...
Throws a smoke bomb...
Which clears, leaving them both looking uncomfortable. Lisa backs away out of the tent.

Lá Death - XIII - 13

Lá The Happy Squirrel - XXIII - 23

Lá The Fiance - XXV - 25

Phía trên là hình các lá bài chụp lại từ episode. Ta có nhận xét rằng trong episode này, người bói đã rút ra 3 lá bài: lá 13 - The Death; lá 23 - The Happy Squirrel; lá 25 - The Fiance. Chú ý là trong bộ bài tarot chuẩn chỉ có 22 lá bài, tức là lá thứ 23 và 25 này là khó hiểu. Mặc khác, ta có thể nhận thấy, tác giả không hề nói rằng họ đang sử dụng bộ Tarot, tức là đây có thể là một Oracle Deck khác. Vấn đề truy nguồn sẽ rất phức tạp, vì rõ hẳn là người viết kịch không hoàn toàn tuân thủ thực tế (phim hoạt hình hài). Vậy mục tiêu là tìm 1 oracle deck hay tarot deck có chứa 3 lá này. Ta cũng cần chú ý là không có nhiều bộ sử dụng mô típ lá bài dạng này, và cũng không có nhiều bộ có lá số 13 - The Death, tức là bộ này nhiều khả năng là một bộ tarot. Sẽ không khó hiểu, nếu bạn biết rằng có một số bộ Tarot cổ có ngoại lệ: đó là trường hợp bộ Mantegna và bộ Minchiaste. Hai bộ này tồn tại lá thứ 23 và 25. Tôi chụp lại 2 bộ bài này cùng với các lá bài nghi vấn. Hai bộ này nằm trong bộ sưu tập của tôi: một bộ là Tarot Mantegna phiên bản 1460, và Tarot Minchiate Florentines phiên bản 1820 (Minchiate ra đời sớm hơn khoảng 1466, ngoài ra còn phiên bản 1471, 1477, và vài phiên bản khác, nhưng đều dính vấn đề bản quyền; chỉ có bản tái lại năm 1820 đã dàn xếp được vấn bản quyền nên được xuất bản). Rõ ràng, bộ Mantegna không thỏa mãn các yêu cầu, còn bản Minchiaste thì hoàn toàn thỏa mãn. Ba lá bài của bộ Minchiate đều tương ứng với những mô tả trong series The Simpson's. Vấn đề về bộ bài coi như sáng tỏ.

Ba lá bài từ bộ Minchiate

Ba lá bài từ bộ Mantegna
Giới thiệu thêm một chút về Minchiate. Minchiate Tarot là tiền thân của bộ Tarot hiện tại, ra đời vào khoảng thế kỷ 15 tại Florence, Ý. Minchiate đầu tiên được trích dẫn đến là từ một lá thư của nhà thơ Luigi Pulci (1432 - 1484) viết cho Lorenzo de Medici vào ngày 23/08/1466. Lần thứ hai được trích dẫn là một di cảo tìm thấy tại Cortono gần Florence năm 1471, của một người khuyết danh; lá thư viết bằng tiếng nửa latin- nửa ý: "In Dei nomine Amen. Anna domine nostri Yesu Christi; millesimo cccclxxj. Inditione iv, die xx mensis maij.; Bartolomeo di Giovanni di Vaglia de Mugello provigionato nel cassero di Cortona com'egli e bastemiato Iddio et la vergine Maria giuchando chon alchuni provigionato et maximamente giuchava alle MINCHIATE del mese giugno luglio et agoste e molte volte ... ". Từ đó có thể giả thiết là bộ Minchiate đã ra đời và thịnh hành sớm hơn nửa sau thế kỷ 15. Bộ Minchiate có 41 lá Major Arcana (hơn 18 lá so với bộ Tarot chuẩn), và 56 lá Minor Arcana (giống bộ tarot chuẩn). Mô típ về 4 đầu hình theo truyền thống Ý-Tây Ban Nha, một đặc điểm đặc biệt là ở bộ Cup -Coins thì hình ảnh Fanti thế bằng Fantine (Fanti nghĩa là Page, Fantine có nghĩa là Page nữ).

Minchiate cổ nhất còn giữ được nguyên vẹn là bộ Minchiate Florentine Etruria 1725 và bộ Minchiate Bologna Leone khoảng cuối thế kỷ 18 (không rõ năm). Bộ Minchiate Etruria có con dấu ở lá XXX với tiêu đề "CARTE DI ETRURIA" (có nghĩa là Bài Etruria) được sản xuất ở Florence, Ý nên còn được gọi là Minchiate E Series. Bộ này hiện còn 5 phiên bản còn giữ được, trong đó chỉ có duy nhất một phiên bản đầy đủ các lá. Bộ Minchiate Bologna sản xuất ở Tây Ban Nha, ở lá 4oP có dòng chữ  "CARTE FINE ALL LEONE" (có nghĩa là Bài do Leone làm); và lá  3oC có đề "CARTE FINE IN BOLOGNA" (Bài làm tại Bồ Đào Nha), vì vậy bộ này còn có tên Minchiate L Series. Bộ Minchiate còn có một bộ liên hệ nữa tên Germini, xuất hiện muộn hơn vào thế kỷ 16. Hình bên dưới là 2 con dấu của bộ bài E và L series.

Hai con dấu từ bộ Minchiate E và L series

Bộ Minchiate bao gồm 41 lá Major, trong đó thể hiện mô típ của 22 lá Major hiện tại, và các lá khác bao gồm: 12 cung hoàng đạo, 4 tính thần thánh, 4 nguyên tố. Đặc điểm hơi khác của bộ này là đến 2 lá vua, và không có lá Empress-Papess. Cấu trúc lá bài so với hiện tại được mô tả ở bảng bên dưới:
No

Minchiate TarotTarot Modern
(0)
The Madman0 - The Fool
I

The trivial performer1 - The Magician
II
The Empress; the Grand Duke3 - The Empress
III
The Western Emperor4 - The Emperor
IV
The Eastern Emperor5 - The Hierophant
V
Love6 - The Lovers
VITemperance14 - Temperance
VIIFortitude8 - Strength
VIIIJustice11 - Justice
IXWheel of Fortune10 - Wheel of Fortune
XChariot7 - The Chariot
XI
Hunchback; time9 - The Hermit
XII
The hanged man12 - The Hanged Man
XIIIDeath13 - Death
XIV
The Devil15 - The Devil
XVThe house of the Devil16 - The Tower
XVIHope-
XVIIPrudence-
XVIIIFaith2 - The High Priestess
XIXCharity-
XXFire-
XXIWater-
XXIIEarth-
XXIIIAir-
XXIVLibra-
XXVVirgo-
XXVIScorpio-
XXVIIAries-
XXVIIICapricorn-
XXIXSagittarius-
XXXCancer-
XXXIPisces-
XXXIIAquarius-
XXXIIILeo-
XXXIVTaurus-
XXXVGemini-
XXXVI
The star17 - The Star
XXXVII
The moon18 - The Moon
XXXVIII
The sun19 - The Sun
XXXIX
the World21 - The World
XL
The trumpets20 - Judgment


Giờ ta bàn đến ý nghĩa của lá bài. Lá The Death khá quen thuộc nên chắc không phải nhắc nhiều, ngược lại, lá The Happy Squirrel và The Fiance chắc phải giải thích nhiều hơn vì không phải ai cũng biết đến cấu trúc của bộ Minchiaste. 

Trước hết, lá The Death được rút ra, với lời giải đoán là sự biến đổi, sự thay đổi  (trích - " It means transition, change..."). Tôi đã tra cứu các bản chú giải của Waite, Mathers, Papus, Levy, Thierens và Crowley đều không có sự trùng khớp nào. Ngạc nhiên nhất, là khi tra cứu các chú giải của phái Biểu Tượng như Wirth và Jodorowsky thì lại trùng khớp. Dễ nhận ra rằng, các phim (văn hóa nói chung) liên quan đến tarot tại Mỹ hầu hết đều tham chiếu từ kiến thức của Crowley hay Waite. Vì vậy, thật kỳ dị khi một series phim hoạt hình Mỹ lại chỉ trùng khớp với giải đoán của trường phái Châu Âu. Trong lá này, Jodorowsky giải đoán như sau : Changement - Revolution - Transformation - Avancer, tức là trùng hoàn toàn với lời giải đóan trong phim. Còn Wirth giải đoán: Le principe transformateur, ... évolution, transformation radicale, Renouvellement; cũng không khác nhiều so với lời giải. Từ đó, có thể thấy tác giả Greg Daniels đã sử dụng các giải đoán của trường phái Biểu Tượng để viết kịch bản phim này. 

Giờ bàn đến lá The Fiance và Happy Squirrel. Vấn đề của 2 lá này là không tồn tại bản giải đoán nào cả. Vậy ta chỉ còn cách căn cứ vào phân tích hình ảnh để đưa ra lời giải đoán (phương pháp của trường phái Biểu Tượng ^^). Vì lá Happy Squirrel là lá bài trọng tâm, nên ta sẽ phân tích lá The Fiance trước. Hình ảnh lá bài này trong nguyên gốc bộ Minchiate và trong phim không khác nhau nhiều. Lá trong phim có tên là The Fiance (nghĩa là vị hôn thê), còn trong Minchiate là cung Virgo (nghĩa là xử nữ), Virgo - Vierge - Virgin ... còn có cách hiểu khác là trinh nữ. Hãy xem lại lời giải đoán của bà thầy bói: "you'll have a true love, but I specialise in foretelling the relationships where you get jerked around" (tạm dịch: bạn sẽ có tình yêu đích thực, nhưng tôi báo trước rằng nó là một trong những mối quan hệ mà bạn giành lấy). Lá này nói về những mối quan hệ, về tình yêu. Virgo là biểu tượng của vị thần Artemis luôn trốn tránh tình yêu, vì vậy nó có thể giải thích về lời giải đoán của bà thầy bói: "The next day, Hugh goes back to England, and you never see him again." (Hugh sẽ đi Anh và cô không bao giờ gặp lại anh ta nữa). Tình yêu có ở đó, nhưng luôn bị người ta trốn tránh, đó không phải là sự thất bại, nhưng là sự thiếu hụt may mắn và niềm tin, giống như Artemis.

Lá Air - XXIII - 23

Bốn lá nguyên tố: Fire (lửa), Water (nước), Earth (đất), Air (Khí)

Cuối cùng là lá The Happy Squirrel. Lá gốc trong bộ Minchiate là biểu trưng cho Air (tức là không khí) với hình ảnh con sói, phía trên có đàn chim; lá bài trong phim đã đổi hình ảnh con sói thành hình ảnh con sóc. Lá này sử dụng hình ảnh đàn chim và các vì sao trên cao, đối lập với hình ảnh con sói ở phía dưới nhìn lên thèm thuồng. Nó ám chỉ mục tiêu không thể đạt tới, nhưng không hẳn là sự thiếu hạnh phúc. Khi phân tích lá này, cần kết hợp phân tích đầy đủ 4 lá nguyên tố trong bộ Minchiate: Fire (lửa), Water (nước), Earth (đất), Air (Khí) từ số XX đến XXIII. Hình ảnh lửa cháy trên tổ cáo ám chỉ tai họa nhanh chóng, không thể cứu thoát. Hình ảnh thuyền chuẩn bị đón bão ám chỉ tai họa có thể đương đầu được. Hình ảnh nai uống nước trong bờ suối ám chỉ cuộc sống bình yên không lo nghĩ. Hình ảnh sói nhìn bầu trời ám chỉ ước vọng không thể đạt được. Đây là bốn trạng thái tương ứng với 4 nguyên tố khởi thủy. Tuy nhiên lưu ý là hình ảnh lá bài này đã bị thay đổi thành con sóc, và vì vậy, ý nghĩa của nó cũng ít nhiều thay đổi theo.Còn hình ảnh Happy Squirrel thực ra liên quan đến một truyền thuyết người Đức cổ (và cả người Bắc Âu) về một vị thần mang hình dáng con sóc tên Ratatosk chuyên chuyển tải thông điệp từ thiên đàn xuống trái đất thông qua một cái cây hạt dẻ to lớn - Xem thêm hình ở bên dưới. Vì vậy, người ta coi hình ảnh con sóc chạy lên xuống cây dẻ là một thông đẹp hạnh phúc, và hình ảnh con sóc đó cũng mang lại hạnh phúc vì nó mang thông điệp tốt lành từ thiên đường. Xem hình bên dưới.

Hình ảnh Ratatosk trong một bản thảo thế kỷ 17

Lá này có lời giải đoán chung được trích dẫn vô số từ các bộ bài đã lấy ý tưởng về lá Happy Squirrel như Shadowscapes, Revolution, ... : "the cards are vague and mysterious" (tạm dịch, lá bài này rất mơ hồ và huyền bí). Lời giải đoán của bà bói liên quan đến Lisa: "They seem to be revealing the story of your first love" (tạm dịch : nó có vẻ tiết lộ câu chuyện về tình yêu đầu tiên của bạn). Chú ý là khi Lisa hỏi lá bài này có xấu (tiêu cực) hay không thì bà thầy bói trả lời "Possibly" (có thể lắm). Vì vậy rõ ràng lá này không định hình từ ban đầu là tốt hay xấu. So sánh với lý luận bên trên, ta thấy rõ lá này theo bà thầy bói là ám chỉ ước vọng không thực hiện được, tức là mối tình đầu tiên của Lisa đã tan vỡ. Điều này hoàn toàn hợp lý trong bối cảnh xây dựng. Điều này có thể tốt hoặc xấu: tốt nếu Lisa hiểu và chấp nhận để phấn đấu, và xấy nếu Lisa kẹt lại trong mối tình cảm của bản thân mình. Nếu xét trên hình ảnh con sóc, thì ta cũng có cách giải thích hợp lý. Con sóc mang thông điệp đến con người. Thông điệp đó có thể là tốt cũng có thể là xấu. HappySquirrel vẫn là Happy Squirrel, vẫn thông điệp đó, người ta có khi thấy vui, có khi lại thấy buồn. Khi nhận một lá bài và nhận một lời giải đoán, đó chính là một thông điệp. Không có thông điệp nào tốt hoặc xấu, chỉ có người ta nhìn thông điệp đó là tốt hay xấu mà thôi. Tôi nghĩ đó mới chính là thông điệp quan trọng nhất mà tác giả chia sẻ trong lá bài này : "The Cards are vague and mysterious" - Lá bài luôn rất mơ hồ và huyền bí. Ý nghĩa của lá bài Happy Squirrel cũng chính là ý nghĩa của toàn bộ việc bói bài: "Không có lời giải đoán nào là xấu cả, hãy cứ là Happy Squirrel ! ".

Tất nhiên, vẫn biết là sự suy luận giữa một bên là series hoạt hình hài hước và một bên là một lý luận có tính lo gic là một sự chênh nhau. Dù vậy, những lý luận này cũng không phải hoàn vô lý hay thừa thải, ít hay nhiều, nó cho thấy quan niệm khác nhau và da dạng của một loại bài gọi là Tarot. Thông qua bài này, tôi hi vọng cung cấp nhiều thông tin hữu ích và các khía cạnh khác của tâm hồn. Hãy nhớ đến thông điệp mà Happy Squirrel mang đến và tận hưởng nó nhé, các Happy Squirrel của tôi ^^.

Sau đây là vài lá Happy Squirrel từ các bộ bài :

Revelations Tarot


Tarot de Marcelino

Tarot Touchstone

Donnaleigh's Tarot

Philippe Ngo, sáng lập Tarot Huyền Bí, một người nghiên cứu tarot tại Pháp.
DMCA.com Protection Status
Bài viết "Tản mạn về Happy Squirrel Card" có bản quyền, được bảo vệ bởi DMCA. Bất kỳ hình thức sao chép lại ở các trang khác mà không tuân thủ các điều khoảng sử dụng của chúng tôi sẽ được thông báo đến DMCA để thực hiện gỡ bỏ khỏi hệ thống tìm kiếm của Google và Bing. Truy cập DMCA.COM để biết thêm về các biện pháp trừng phạt do vi phạm bản quyền nội dung số.
Home