Tarot của Jean-Baptiste Alliette “Etteilla” (1789) – Hội Huyền Học Paris, Nghi Thức Làm Phép Và Bộ Bài Đầu Tiên Sinh Ra Để Bói Toán

 Tarot của Jean-Baptiste Alliette “Etteilla” (1789) – Hội Huyền Học Paris, Nghi Thức Làm Phép Và Bộ Bài Đầu Tiên Sinh Ra Để Bói Toán

Cuối thế kỷ XVIII, khi nước Pháp đang tiến gần đến Cách mạng 1789, một nhân vật huyền bí tại Paris đã thay đổi hoàn toàn số phận của tarot. Tên ông là Jean-Baptiste Alliette, nhưng ông đảo ngược tên mình thành “Etteilla” – một cách tạo dấu ấn thần bí riêng. Nếu trước đó tarot chủ yếu là trò chơi hoặc công cụ biểu tượng trong hội kín, thì với Etteilla, tarot lần đầu tiên được thiết kế chuyên biệt cho bói toán và nghi thức huyền học.

Etteilla không xuất thân quý tộc. Ông là một thợ in và nhà chiêm tinh nghiệp dư, hoạt động giữa tầng lớp trung lưu Paris. Tuy nhiên, ông có tham vọng lớn: biến tarot thành hệ thống tiên tri hoàn chỉnh, dựa trên nguồn gốc mà ông tin là Ai Cập cổ đại. Ông chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tác phẩm của Antoine Court de Gébelin – người khẳng định (dù không có bằng chứng lịch sử) rằng tarot là di sản của đền thờ Ai Cập.

Năm 1789, cùng thời điểm Cách mạng Pháp bùng nổ, Etteilla phát hành bộ bài của riêng mình – thường gọi là “Grand Etteilla”. Đây là bộ tarot đầu tiên trong lịch sử được thiết kế ngay từ đầu cho mục đích bói toán, chứ không phải cải biến từ bộ chơi bài truyền thống. Ông tái cấu trúc thứ tự các lá, đổi tên nhiều lá và gán ý nghĩa tiên tri cụ thể cho từng lá bài.

Khác với hệ Marseille vốn giữ cấu trúc truyền thống Trung Cổ, bộ Etteilla đảo lộn thứ tự Major Arcana, bắt đầu bằng lá tượng trưng cho “Hỗn Mang” (Chaos) thay vì The Fool hay The Magician. Điều này phản ánh quan niệm sáng thế Ai Cập mà ông tin tưởng. Ông cho rằng tarot là cuốn “Sách của Thoth” – vị thần trí tuệ Ai Cập – và mỗi lá bài là một phần của tri thức nguyên thủy bị thất lạc.

Etteilla không chỉ xuất bản bài; ông còn thành lập một hội nhóm huyền học tại Paris. Trong các buổi tụ họp, thành viên học cách trải bài theo phương pháp nghi thức, sử dụng hương trầm, nến và lời cầu nguyện. Ông hướng dẫn cách “làm phép” trước khi trải bài – đặt bộ bài dưới ánh trăng, xông khói thảo mộc, hoặc đọc lời khấn để “thức tỉnh linh lực”.

Một trong những yếu tố gây tranh cãi là việc Etteilla gán cho mỗi lá bài cả ý nghĩa thuận và nghịch (upright – reversed). Khi lá bài bị lật ngược, ý nghĩa thay đổi hoàn toàn. Đây là một bước tiến lớn trong kỹ thuật bói toán tarot, vì trước đó hệ thống chưa được chuẩn hóa như vậy. Nhờ cách tiếp cận này, tarot trở thành công cụ tiên tri linh hoạt hơn.

Etteilla cũng viết nhiều sách hướng dẫn, trong đó ông khẳng định rằng tarot chứa tri thức ma thuật cổ xưa bị che giấu bởi thời gian. Ông đưa ra nghi thức “tẩy uế” bộ bài nếu người đọc cảm thấy năng lượng tiêu cực bám vào. Theo một số ghi chép đương thời, có người tin rằng nếu sử dụng bài mà không làm phép đúng cách, vận rủi có thể xảy đến.

Các lời đồn về “lời nguyền” quanh bộ bài Etteilla xuất hiện trong bối cảnh xã hội Pháp đầy biến động. Cách mạng, xử tử vua Louis XVI và hỗn loạn chính trị khiến người dân tìm kiếm dấu hiệu tiên tri khắp nơi. Tarot của Etteilla trở thành công cụ được nhiều người sử dụng để dự đoán tương lai trong thời kỳ bất ổn.

Dù không phải quý tộc hay pháp sư cung đình, Etteilla đã xây dựng hình ảnh bản thân như một “nhà tiên tri Ai Cập”. Ông mặc trang phục huyền bí, sử dụng biểu tượng kim tự tháp và thần linh phương Đông trong các bản khắc minh họa. Điều này giúp ông tạo nên hào quang bí ẩn giữa Paris đầy đồn đại.

Sau khi Etteilla qua đời năm 1791, học trò của ông tiếp tục xuất bản và chỉnh sửa bộ bài. Một “Hội những người bạn của Etteilla” được thành lập, duy trì hệ thống bói toán của ông suốt nhiều thập kỷ. Đây có thể xem là một trong những hội tarot đầu tiên hoạt động công khai tại châu Âu.

Tarot Etteilla vì thế không chỉ là bộ bài, mà là phong trào huyền học có tổ chức. Nó đánh dấu khoảnh khắc tarot chính thức bước vào thế giới bói toán đại chúng. Từ đây, tarot không còn bị giới hạn trong trò chơi quý tộc hay nghi thức hội kín, mà trở thành công cụ tiếp cận tương lai của tầng lớp bình dân.

Về mặt nghệ thuật, bộ bài của Etteilla khác biệt rõ rệt với Marseille. Hình ảnh mang phong cách minh họa cuối thế kỷ XVIII, nhiều ký hiệu chữ viết và chú giải trực tiếp in trên lá bài. Điều này khiến bộ bài vừa là hình ảnh vừa là “sách hướng dẫn thu nhỏ”.

Tuy nhiên, nhiều học giả hiện đại chỉ ra rằng giả thuyết Ai Cập của Etteilla thiếu cơ sở lịch sử. Tarot thực tế xuất hiện ở Ý thế kỷ XV, không có bằng chứng liên hệ trực tiếp với Ai Cập cổ đại. Nhưng điều đó không làm giảm ảnh hưởng của ông. Chính huyền thoại Ai Cập đã tạo nên sức hút mạnh mẽ cho tarot trong hai thế kỷ tiếp theo.

Tarot của Etteilla là giao điểm giữa lịch sử và huyền thoại, giữa cách mạng chính trị và cách mạng biểu tượng. Trong bối cảnh nước Pháp rung chuyển bởi bạo lực và thay đổi, ông đã trao cho người dân một công cụ để tìm kiếm trật tự trong hỗn mang.

Nếu Charles VI đại diện cho tarot cung đình, nếu các hội kín Anh quốc đại diện cho tarot nghi lễ bí truyền, thì Etteilla đại diện cho tarot tiên tri đại chúng đầu tiên trong lịch sử. Ông không chỉ làm phép trên những lá bài – ông đã làm phép lên chính vận mệnh của tarot.

Và kể từ đó, mỗi khi ai đó lật một lá bài để hỏi về tương lai, họ – dù vô thức – vẫn tiếp nối di sản của một người thợ in Paris cuối thế kỷ XVIII, người tin rằng trong những hình ảnh nhỏ bé ấy ẩn chứa tiếng thì thầm của thần linh cổ đại.

Bài viết "Tarot của Jean-Baptiste Alliette “Etteilla” (1789) – Hội Huyền Học Paris, Nghi Thức Làm Phép Và Bộ Bài Đầu Tiên Sinh Ra Để Bói Toán" có bản quyền, được bảo vệ bởi DMCA. Bất kỳ hình thức sao chép lại ở các trang khác mà không tuân thủ các điều khoảng sử dụng của chúng tôi sẽ được thông báo đến DMCA để thực hiện gỡ bỏ khỏi hệ thống tìm kiếm của Google và Bing. Truy cập DMCA.COM để biết thêm về các biện pháp trừng phạt do vi phạm bản quyền nội dung số.