TẠI SAO LẠI LÀ 22?

 

Trong suốt lịch sử của Tarot, câu hỏi về lý do tại sao chuỗi các lá Major Arcana có đúng hai mươi hai lá luôn là đề tài gây tranh luận. Giả thuyết có ảnh hưởng nhất cho rằng hai mươi hai lá bài tương ứng với hai mươi hai chữ cái trong bảng chữ cái Hebrew. Lý thuyết này lần đầu được đề xuất trong diễn ngôn huyền bí bởi Antoine Court de Gébelin, mở rộng bởi Alphonse Louis Constant, hệ thống hóa bởi S. L. MacGregor Mathers, và được Aleister Crowley chính thức hóa, tạo nền tảng cho Taromancy hiện đại. Tuy nhiên, dù lý thuyết này phổ biến lâu dài, không có bằng chứng lịch sử nào xác thực nguồn gốc Jewish hay Kabbalistic cho Tarot. Ngay cả trong năm gần đây, giả thuyết này vẫn được đưa trở lại bàn luận qua tác phẩm Torah in the Tarot của Stav Appel.

Để hiểu sự xuất hiện của hệ thống hai mươi hai lá, cần đặt trọng tâm vào văn hóa vật chất của trò chơi, thay vì các lý thuyết vũ trụ học hậu quả. Tarot bắt nguồn từ Ý như một công cụ đánh bạc. Theo kết luận của Michael Dummett trong The Game of Tarot, “người sáng tạo ra bộ Trionfi muốn bổ sung hai yếu tố mới cho bộ bài thông thường: một lá duy nhất là Matto hay Fool; và một chuỗi gồm hai mươi mốt lá bài minh họa.” Khi những lá Trionfi này lan truyền và được sao chép, cả về mặt hoàng cung lẫn bản khắc gỗ, biểu tượng, trật tự, và tên gọi của chúng liên tục biến đổi, đặc biệt là các lá Hermit, Star, Moon, Sun và World. Sự cố định của mẫu Marseille khiến các học giả cho rằng Tarot đã được thiết kế như một chuỗi hợp lý gồm 22 hình và 56 lá suit, nhưng khung vũ trụ học nền tảng của cấu trúc này khó có thể tái tạo chính xác.

Trong bối cảnh này, Appel đặt giả thuyết trung tâm: tư tưởng Do Thái đã thâm nhập vào truyền thống Trionfi ở giai đoạn muộn, biến nó thành Taraux, mà theo ông xuất phát từ Torat (Torah). Tuy đề xuất này hấp dẫn, nhưng vẫn thiếu bằng chứng lịch sử hoặc ngôn ngữ học xác thực. Về phương diện từ nguyên, từ Tarocchi bắt nguồn từ các thuật ngữ liên quan đến Folly, không có liên hệ chứng minh với Hebrew. Việc đặt tên trò chơi dựa trên đặc trưng nổi bật—ở đây là lá Fool—là một mô hình lịch sử rõ ràng. Không có tài liệu nào kết nối truyền thống trí thức, văn bản, hay hình ảnh Do Thái với sự hình thành hay sắp xếp các Trionfi. Các từ vay mượn từ Hebrew xuất hiện ở Ý hay Pháp khi đó chỉ giới hạn trong sociolect của người Do Thái, không phổ biến trong công chúng. Vì vậy, mối liên hệ Torah–Tarot vẫn chỉ mang tính suy đoán, dù biểu tượng có hấp dẫn đến đâu.

Điều chắc chắn là hình ảnh Tarot được các nghệ nhân khắc gỗ Pháp thực hiện, họ khắc các hình phản chiếu lên bản khắc gỗ. Qua quá trình này, biểu tượng và ý nghĩa hình ảnh được cố định và lan truyền. Tuy nhiên, thông tin về các nghệ nhân hay khuôn khổ tư duy của họ rất hạn chế, khiến phần “cốt lõi biểu tượng” của Tarot vẫn mơ hồ về mặt lịch sử.

Giải thích khả thi nhất về số hai mươi hai được Gertrude Moakley đưa ra giữa thế kỷ XX. Moakley cho rằng cấu trúc Tarot phản ánh logic của các cú tung xúc xắc, dựa vào bối cảnh lịch sử của trò chơi. Theo lý thuyết này, việc bổ sung lá court card thứ tư mở rộng bộ suit lên 56 lá, tương ứng với 56 khả năng của cú tung ba xúc xắc, trong khi 21 lá Trionfi phản ánh các tổ hợp của hai xúc xắc. Lá Fool được giữ riêng, đóng vai trò như giá trị null hay “không tung”.

Lập luận này được củng cố bởi các ghi chép tài liệu. Tài liệu sớm nhất về Tarot hầu hết liên quan đến lệnh cấm đánh bạc, thường đi cùng xúc xắc. Dummett mô tả chúng là “các sắc lệnh cấm chơi trò chơi, đặc biệt là xúc xắc và bài”. Một trong những tài liệu quan trọng là Sermon của Robert Steele, 1470, mô tả Fool tách biệt khỏi hệ thống thứ bậc, đồng thời đề cập đến bài, xúc xắc, và Trionfi cùng nhau. Trong tưởng tượng lịch sử của châu Âu cuối Trung Cổ, bài và xúc xắc tạo thành một chòm sao không tách rời của cơ hội, trò chơi và định kiến đạo đức.

Mối liên hệ giữa bài và xúc xắc còn lâu đời hơn. Một dạng bài sớm nhất, domino Trung Quốc, biểu thị 21 tổ hợp có thể của hai xúc xắc. Mặc dù không có ảnh hưởng trực tiếp từ domino Trung Quốc đến Trionfi Ý, nhưng điều không đổi qua các nền văn hóa là sự gắn bó mật thiết giữa bài và xúc xắc như công nghệ của cơ hội và đánh bạc.

Cả lý thuyết của Appel lẫn Moakley đều không được coi là sự thật lịch sử tuyệt đối. Appel cho rằng sự phân tán cộng đồng Do Thái châu Âu là chất xúc tác đưa Torah vào Tarot, còn Moakley nhấn mạnh sự logic số học trong thiết kế trò chơi. Tuy nhiên, giả thuyết của Moakley dựa trên mạng lưới bằng chứng dày đặc hơn, có tài liệu chứng thực và thực tế lịch sử không thể tách rời giữa bài và xúc xắc.

Cuộc thảo luận này nhằm chỉ ra rằng nghiên cứu lịch sử Tarot không làm giảm sức mạnh biểu tượng hay tiên đoán, mà giúp phân định ranh giới giữa bằng chứng lịch sử và suy diễn hậu quả. Sự tương ứng giữa 22 lá Major Arcana và bảng chữ cái Hebrew có thể tạo kết quả mạnh trong thực hành Taromancy; nhưng với tư cách là một tuyên bố lịch sử, nó chưa vững chắc và có nguy cơ biến thành chiếm đoạt văn hóa. Đặc biệt khi hai nguồn gốc có căn cứ nhất của Tarot—I Trionfi của Petrarch và 21 kết quả của hai cú tung xúc xắc—đã cung cấp bản đồ tưởng tượng và tiên tri phong phú. Lịch sử Tarot, thay vì làm mất đi ma lực, mời gọi chúng ta tiếp cận với sự chính xác, khiêm nhường và ngạc nhiên sâu sắc.

Bài viết "TẠI SAO LẠI LÀ 22?" có bản quyền, được bảo vệ bởi DMCA. Bất kỳ hình thức sao chép lại ở các trang khác mà không tuân thủ các điều khoảng sử dụng của chúng tôi sẽ được thông báo đến DMCA để thực hiện gỡ bỏ khỏi hệ thống tìm kiếm của Google và Bing. Truy cập DMCA.COM để biết thêm về các biện pháp trừng phạt do vi phạm bản quyền nội dung số.